An, in, up un över de Bömm (Jürgen Seegers)
To düt Thema bün ik komen, as ik tofällig dat Gedicht „Die Böhme“ vun August Freudenthal (1851-1898) leest heff. He is as sien Broer Friedrich (1849-1929) in Fambossel up de Welt komen un hett hier ne ganze Tiet as Kind levt.
Nu geiht dat kort up Hochdüütsch wieter, denn de Heiddichter hett „Die Böhme“ nich up Plattdüütsch schreven, liekers he veel Platt schreven hett:
Die Böhme
Ich weiß auf brauner Heide ein Flüßchen klar und hell.
Mir einst im Jugendkleide der liebste Spielgesell.
Mehr als die Riesenströme in Deutschland allzumal.
Gilt mir die kleine Böhme im grünen Wiesental!
Worüm uk mi de Bömm an mien Hart wussen is, kann ik nich so wunnerbor seggen as August Freudenthal, over ik versök dat – un dat schall up Platt ween.
Ik bün Fambossler vun Geboort an. Siet 1947 wohnt wi hier an Schlüterbarg. Us Huusgrundstück güng bet to de Mitt vun die 1950er Johrn bet an de Bömm. Dat weer ne dulle Speelsteed för mi, mienen Broer un de Noverjungs. Deerns sünd nich dorbi ween. Dat Bömmöver weer us tweetet Tohuus. In de Bömm hefft wi geern bood, un ik heff dorbi dat Swimmen lehrt.
Jo, wenn een in Fambossel buten boden wull, güng dat bet 1929 blot in de Bömm. Dat hefft uk de Sommergäst, de to de Tiet al in grote Tohl no Fambossel komen sünd, geern mookt. Siet 1930 gifft dat in Fambossel een Swimmbad mit Swimmbecken. Dat weer to de Tiet dat modernste Bad in’n wieten Krink. Aver ohn Bömm güng dat nich. Dat mehrste Woter för dat Becken müss ut de Bömm pumpt weern. Bin’n Woterwessel hett de Bömm ehr Woter trüch kregen.
So, un nu trüch to us Bömmöver. Hier sünd wi to’n Paddeln komen. Dat güng los mit Flööt ut verscheden Hölter. Us erst Paddelboot, en „Eener“, is en Benzintank ween. Den hett en Bombenfleger an’n End von 2. Weltkrieg bi sien Trüchfloog no England in de Neegde vun Fambossel afsmeten. Us Paddel weer en Bessensteel mit Deckels vun Marmeladenammer an beide En’n. Mit gröttere Bööd kunnen wi denn wietere Touren moken. De Bööd harr en Fründ vun us mit use Hölp sülfst buet. Ruder- un Paddelbööd sülfst buet hett al üm 1900 de Fambossler Discher Heinrich Bunke in siene Warksteed. 1903 hett he ene Bootstatschoon upmookt un dor siene Bööd utlehnt. Un wenn een nich paddeln wull – de Bootsstatschoon is veele Johrn en geernsehn Dreepstell ween, wo een sünnerlich an’n Sünndag or in de Week no Fierovend tosomen mit Fro un Kinner or Frünnen sitten un klönen un dorbi en Ies, en Beer or en Wien geneeten kunn. Musik is foken uk dorbi ween. Aver de Bootsstatschoon gifft dat nu al lang nich mehr un dat is jammerschood.
As Paddler kenn ik de Bömm von Tetnderp bet to de Münn in de Aller bi Böhm. För mi is de Streek twüschen Derpmark un Fambossel wunnerschön. To’n Deel hett een dat Geföhl, dat geiht dörch en’n grönen Tunnel, un denn de Streek an de Lieth! An de schönste Stell vun den Bökenwoold hoch över de Bömm is den Bröern August un Friedrich Freudenthal en Denkmal sett worrn. August kann vun boven in dat Dool kieken un seine lütte Bömm sehn. Twüschen Bootsstatschoon un Denkmal geif dat fröher mol en Stell to’n Anleggen von Roder- un Paddelbööd. Dat is bi´n Lieth-Café ween. Hier kunn een inkehrn un harr vun’n Café un vun de Terrassenplätz buten en’n wunnerboren Blick in dat Bömmdool. Veel Lüüd sünd uk no en Spaziergang in de Lieth as Gäst in’n Lieth-Café ween. Un uk hier, so as bi de Bootsstatschoon, dat Lieth-Café gifft dat al länger nich mehr, schood! För me is dat vörbi mit dat Paddeln. Dat Öller, Rüch un Been – dat warrt allens bannig sworer. Over ik segg nich Tschüss to de Bömm. An un över ehr blifft mi jo. Paddelbööd hefft wi noch in us Familie un paddelt warrt uk noch, over nich blots up de Bömm.
Up de Bömm sünd wi nich blots in’n Paddelboot ünnerwegens ween. Ik kann mi goot an een, twee Wintertieten besinnen, do weer de Bömm tofrorn. Denn hefft wi us mit or ohn Schlittschoh up’n Ies vun de Bömm tummelt. Dat is jümmer en sünnerlich Waagnis ween, over wi harrn grooten Spooß dorbi. Un nu geiht dat över de Bömm un so koomt de Footgängerbrüchen in’t Speel. Dat sünd in Fambossel nich so veel as in Venedig or in Hamborg, over en poor Brüchen hefft wi ok. De sünd benömt no fröhere bekannte Fambossler Börger mit groote Verdeenst üm den Oort.
In’n Heidkreis hett de Bömm ehren Nomen verscheedentlich hergeeven, un ik denk, dat hett se geern ookt. Do gifft dat de „Stadtwerke Böhmetal“ in Wasroa, in de „Böhmestadt“ Soltau is de „Böhmezeitung“ tu Huus, de „Original Böhmetaler Blasmusik“ sünd Muskanten ut’n Heidkreis. In Fambossel geev dat lange Tiet dat bekannte Hotel un Restaurant „Zum Böhmetal“. Dat Huus steiht noch un is nu en China-Restaurant. We hefft de Schostenfeger GmbH, de sik „Böhme-Feuer“ nömt, un in Oortsdeel Vier gifft et den Kroog mit Campingplatz „Böhmeschlucht“. So veel Bömm, wat harr August Freudenthal woll dorto seggt? In’n Wapen vun Fambossel, siene Geboortsstadt, is ünner twee Peerköpp un en’n Immenkorf en Fluss tu sehn, dat is siene lütte Bömm, us Bömm. Doröver harr sik de Heiddichter seker dull freit – un ik frei mi uk.